بیشتر کسانی که نام سید مرتضی آوینی را شنیده اند او را با فیلمهای مستندی که ساخته است می شناسند، گرچه دوستدارانش او را بیشتر با نوشته هایش شناختند، نوشته هایی که برای بسیاری از جوانانی که سرگردان و خسته در بین جریانهای فکری گوناگون جامعه به دنبال تفکری حقیقت گرا بودند.

در نوشته های آوینی دین و مذهب به فرم شعاری و قیم مآبانه مطرح نشده است، در آثار او «حکمت» را به عیان می توان دید و آن چه که بر خوانندگان- عمدتا جوان- آثارش تاثیری پایدار گذاشته است همین وجهه نوشته های اوست و گر نه در این روزگار هم دکان موعظه و عرضه دین زیاد است و هم فلسفه بافی، هرکسی که کمی گیر معاش نباشد یا فلسفه می بافد یا فکر می سازد،اهل دیانت هم که جز حرفهای تکراری و مناسب مذاق اهل ظاهر چیزی در بساط ندارند. اما او حکیم بود و نه فیلسوف- به معنای متعارف- و این حکمت چشم تیز بینی به او داده بود که در این آشفتگیهای تفکر در روزگار ما او را به فانوسی مبدل ساخت که راه می نماید.

به قلم مژده مشرقی

دكتر محمد مددپور يكى از معروف ترين مستمعان فرديد بود. شايد اين شهرت را وى مديون چالش هاى مستقيمش با مدرنيست ها در نشريات و روزنامه هاى مختلف باشد. او كه صاحب آثار فراوانى است به ويژه پس از انتشار مجموعه اى از سخنرانى هاى «سيداحمد فرديد» با عنوان «ديدار فرهى و فتوحات آخرالزمان» ناگهان در مركز توجه واقع شد.
روشنفكران مدرنيست و بويژه ليبرال ها در سال هاى اخير به واسطه انتشار نخستين كتابى كه مكتوبى از گفته هاى فرديد بود، به اين جريان فكرى حملاتى سخت كردند. اين حملات اغلب آميخته به ابراز عصبانيت هاى فراوان بود. شايد واكاوى اين چالش در سالگرد درگذشت محمد مددپور به روشن شدن فضاى مه آلود درگيرى هاى اين دو جريان فكرى كمك كند.

ماجرای بازداشت نظامیان انگلیسی دارای نقاط روشن و نیز تاریکی بود.

از نقاط مثبت آن را می توان تحقير  دولت انگليس دانست.به جز مطبوعات دست راستي انگليس، ساير رسانه هاي اين كشور،قبول داشتند که ايران هوشمندانه فاز تحقير انگليس را به پيش برد،تحقير دولتي كه روزی استعمارگر بزرگ دنیابوده يك ضربه حيثيتي جبران ناپذير براي دولت توني بلر بود.

يادداشت وزارت امور خارجه انگليس كه در آن نسبت به عدم تعرض دوباره به مزهاي آبي ايران، تضمين داده شده،نشان بارز این تحقیر بود .مسلما این خاطره ی حساسیت ایران نسبت به تمامیت ارضی کشور خود تا مدتها در ذهن آنها خواهد ماند و تاثیرات مثبتی برای ایران خواهد داشت.

اما نقاط تاریک این ماجرا:

۱) در حالی که یکی دو روز قبل از آزادی نظامیان تونی بلر سخنرانی خود را اولتیماتوم گونه بیان کرده بود(که اگر تا ۴۸ ساعت آینده نظامیان آزاد نشوند تدابیر سختی علیه ایران اندیشیده خواهد شد) آیا نمی شد این افراد کمی دیزتر آزاد می شدند که شائبه ترسیدن ایران مطرح نشود؟

۲)اصلا معلوم نیست چرا آقای احمدی نژاد با این نظامیان قبل از آزادیشان دیدار کرد،علت تحویل گرفتن چند نظامی کم سن وسال و با درجه پایین،توسط یک مقام بلند پایه کشور اصلا عاقلانه نبود.

به سراغ من اگر می آیید
پشت هیچستانم
پشت هیچستان جایی است
پشت هیچستان رگ های هوا پر قاصدهایی است
که خبر می آرند از گل واشده دورترین بوته خاک
روی شنها هم نقشهای سم اسبان سواران ظریفی است که صبح
به سرتپه معراج شقایق رفتند
پشت هیچستان چتر خواهش باز است
تا نسیم عطشی در بن برگی بدود
زنگ باران به صدا می اید
آدم اینجا تنهاست
و در این تنهایی سایه نارونی تا ابدیت جاری است
به سراغ من اگرمی ایید
نرم و آهسته بیایید مبادا که ترک بردارد
چینی نازک تنهایی من....

سهراب سپهری 

امروز مقاله ای را با عنوان "مصيبت دختران كشور ثروتمند دنيا" می خواندم که در نیوزویک چاپ شده است. (از اینجا بخوانید)

اگر چه درباره فساد در غرب در رسانه های ایران زیاد حرف زده می شود اما بدلیل آن که این رسانه ها معمولا غیر تخصصی، غیر علمی و عوامانه به این گونه مباحث می پردازند- و شاید بتوان گفت غیر از فحاشی علیه غرب مطلب دیگری ارائه نمی دهند- می توان گفت که در برخی موارد نتیجه عکس داشته است، به طوری که بسیاری از اقشار مردم بخصوص جوانان دانشگاهی و تحصیل کرده بر این باور راسخ شده اند که در غرب همه چیز از جمله مسائل اجتماعی توسط متخصصان و اندیشمندان برنامه ریزی و اجرا می شود به طوری که مثلا روابط جنسی و به طور اعم روابط اجتماعی را جامعه شناسان، روانشناسان و دیگر نخبگان راه  برده و هدایت می کنند.

و با فرض آن که کسانی از برنامه های توسعه و رشد اقتصادی متمتع شوند ثمره ای جز توسعه لذت گرایی خواهد داشت؟

بسیاری از نیروهای مذهبی فکر می کنند برای آن که در دنیای امروز مردم از دین و اخلاق روی گردان نشوند باید در محیطهایی فرهنگی، مباحث اخلاقی و دینی را به مردم تزریق کرد اما برنامه های توسعه مربوط به بخش اقتصاد است. از نظر این افراد مهم نیست کدام علم، کدام تکنولوژی و کدام برنامه اقتصادی اجرا شود چون آنها مربوط به ساحتی جدای از فرهنگ و دین هستند.

بالاخره آمریکا و کشورهای اروپایی کار خود را کردند و قطعنامه را به تصویب رساندند. اما چند کلمه دراین باره:

بی آبرویی سازمان های بین المللی بیش از گذشته معلوم شد. به آنها هیچ اعتمادی نیست. نه فقط به سازمان های بین المللی- یا به عبارت صحیح تر سازمان های اروپایی- بلکه به هر محصولی که از غرب بیرون می آید باید به دیده شک نگاه کرد خواه سیاسی و خواه فرهنگی یا اقتصادی.به نگاهی که اشکالات غرب را منحصر به حیطه سیاست بداند و دیگر ساحات غرب را مبرا بداند با دیده شک باید نگاه کرد. در چند سال گذشته بسیاری از متفکران سعی داشته اند نگاه با دیده شک به غرب را نوعی بدبینی مفرط معرفی کنند غرب دیگر باید چه کاری انجام دهد تا اعتماد ما به آن به بی اعتمادی بدل شود؟

تنهایی ایران در این دنیا واقعا عجیب است. این موضوع نشان چیست؟...

وقتی مقاله مهدی ابراهیم زاده - که آدم مهمی است!- را در وبلاگش با عنوان تير برق، جنبش نرم‌افزاري و احمدي نژاد خواندم اول تصمیم گرفتم که مطلبی را به صورت کامنت برای او قرار دهم اما دیدم این مطلب بهانه ای است برای این که من هم کمی نظرات خود را مکتوب نمایم، به هر حال اگر به اندازه مهدی آدم مهمی نیستم ولی به هر حال یه کمی را که مهم هستم!!

 به هر حال این مقاله بهانه ای شد برای نوشتن مطالبی که ذهن مرا مشغول کرده است به همین دلیل این مطالب شاید مستقیما پاسخ نظرات یک آدم مهم نباشد.

سعی کرده ام در این مقاله کمتر مغلق گویی و استفاده از اصطلاحات گوناگون که رایج محافل علمی است راه پیدا کند. آشفته گویی هایی با پُز روشنفکرانه که اغلب بی حاصلند.

تقابل فرهنگ شیعی با مدرنیته برکسی پوشیده نیست. چه بخواهیم و چه نخواهیم ما در یک رویارویی با غرب قرار گرفته ایم. به جرات می توان گفت این موضوع در بین تمامی متفکران امری پذیرفته شده است هرچند کسانی این تقابل را در تمام وجوه ندانند و یا افرادی در این تقابل حق را به مدرنیته بدهند اما به هر حال نفس این رویارویی قابل انکار نیست.